تنظیمات | |
قلم چاپ | اندازه فونت |
اعتماد: تاکید میکند: «جِبران خلیل جِبران نه، جُبران خلیل جُبران». توضیح میدهد که این اشتباه لفظی از ترجمه دوم نام این شاعر و نویسنده میآید. چون هنرمند لبنانی بعد از مهاجرت به امریکای شمالی، نامش را با لهجه لبنانی ثبت میشود و یک کسره به جای ضمه به نام او مینشیند. موسی اسوار با این توضیح کوتاه اما مهم، صحبتهایش را درباره خلیل جبران آغاز میکند. مترجم نامآشنای ادبیات عرب، به دقت واژهها را انتخاب میکند و با جزییات درباره این شاعر صحبت میکند تا در گپ و گفت کوتاه درباره خلیل جبران و به دلایل محبوبیت این نویسنده و شاعر در میان مخاطبان جهانیاش برسیم.
جبران خلیل جبران هم در میان اهالی ادبیات و اندیشه اقبال دارد و هم مردم عادی. این اقبال از کجا میآید؟
در آثار جبران و در دوره پختگی و بعد از مهاجرت به امریکا، آمیزهای از فلسفه مشرق زمین با انسانگرایی مغرب زمین، تجلی پیدا میکند. او تحتتاثیر مکتب نوافلاطونی، معنویت بودایی و تفکر انسانگرایانهای که در اسلام و بهخصوص در حضرت علی میدید، بود. جبران با الهام از این مشرب فکری، آثاری درباره فلسفه هستی، محبت، مهر به همنوع و... را خلق کرد. او به دنبال مهر، محبت و مودت در تمام هستی بود و طبیعت و هستی را مظهر آن میدانست. به همین دلیل نوشتههایش برای نگاهی که به دنبال عنصر معنوی مهروزی است، بسیار مهم است. به دلیل بیان ادیبانه و مسحورکنندهاش، قدرت تاثیرگذاری بیشتری دارد و مخاطب از هرنوع مذهب و آیینی زمانی که این مهر و محبت را در آثارش میبیند، نوشتههایش را دوست دارد و به دلش هم مینشیند.
همین حالا اگر نام جبران خلیل جبران را سرچ کنیم، در کنار نامهایی مثل نجف دریابندری و الهی قمشهای، وبلاگهای عامیانهای را میبینیم که نوشتههای او را بازنشر میکنند. این طیف گسترده از مخاطب را چطور بررسی میکنید؟
جبران خلیل جبران در ردههای مختلف مطالعاتی مخاطب و علاقهمند دارد. یک ذهن عمیق و مطالعهکننده دریافتهای خود را از آثار او دارد و مخاطب عام هم جنبههای انسانی آثار او را درک میکند و با آن ارتباط میگیرد. اینها به این دلیل است که جبران خلیل جبران با باریکبینی و دقت به کشف دقایقی خاص و مهم از زندگی و هستی رسیده است و البته توانسته با بیان بسیار زیبا (میتوانیم بگوییم شاهکار) در ردهها و لایههای مختلف نفوذ پیدا کند و به همین ترتیب در هر طبقه و خواستگاهی مخاطب خود را داشته باشد.
با اینهمه آشنایی و شناخت و اقبال، نکته ناشناختهای درباره خلیل جبران وجود دارد؟
هاله تقدسی که در اطراف این نام است باید زدوده شود؛ جبران را چنان که حقش است باید شناخت و حق او را ادا کرد. جبران در اوج رمانتیسیم زمانه خودش این آثار را خلق کرد و اگر ما امروز بخواهیم با نگاه واقعگرایانه امروزی به آثارش نگاه کنیم، قاعدتاً از درک او فاصله میگیریم. هنگام خواندن آثار جبران باید نگاه رمانتیک او را درنظر بگیریم و تفاوتهای زمانه را درک کنیم. با نگاه واقعبینانه امروزی آثار جبران تناسبی ندارد و عدهای ممکن است آن را نپسندند. اما زمانی که این هاله تقدس را کنار میزنیم و با درک تفاوتهای زمانه به او و آثارش نگاه میکنیم، دریافتهای مهم و تازهای هم از آثارش پیدا میکنیم.